Του Χρήστου Κλειώση
Ζούμε στιγμές με ιδιαίτερη ιστορική βαρύτητα, όχι τόσο για την μεταβολή που επιφέρει ο κατακερματισμός των πολιτικών δυνάμεων που μονοπώλησαν την εξουσία από την μεταπολίτευση και μετά αλλά γιατί διαμορφώνεται μια νέα συνειδησιακή κατάσταση στην κοινωνία. Τα είδωλα που λατρεύτηκαν για δεκαετίες και υμνήθηκαν ως πρότυπα πέφτουν και θρυμματίζονται. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του κυρίου Τσοχατζόπουλου.
Αλλά ας γίνω πιο σαφής σχετικά με το τι εννοώ είδωλα.
Τού Μάριου Μαρινάκου
“Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους είναι ο δικηγόρος του κράτους. Δηλαδή ο δικηγόρος όλων μας, γιατί κράτος είμαστε όλοι μας. Επειδή εδώ είμαστε στο πεδίο της φορολογίας, δηλαδή είμαστε στο πεδίο της δημοσιονομικής πολιτικής, του δημοσίου δικαίου και επειδή η φορολογία είναι άσκηση κρατικής πολιτικής, αρμόδια είναι τα Διοικητικά Δικαστήρια και όχι τα Πολιτικά Δικαστήρια. Είναι άλλο πράγμα η σχέση της ΔΕΗ με τους καταναλωτές της, άλλο πράγμα η σχέση του κράτους με τους φορολογουμένους του.
Εμείς θα κινηθούμε στο επίπεδο της σχέσης κράτους–φορολογούμενου, διοίκησης–διοικούμενου, και δεν θα κάνουμε ανταγωνισμό νομικών επινοήσεων και τεχνασμάτων, γιατί πρέπει να σας πω ότι δεν συγκινούμε από τέτοιου είδους δραστηριότητες εγώ προσωπικά. Δεν θα κοροϊδέψει κανείς κανέναν πολίτη. Ο πολίτης εάν έχει ανάγκη, θα έχει τρόπο να το πει αυτό και στη ΔΕΗ και στη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων, σε συνεργασία με τους Δήμους, υπό την αιγίδα της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων. Δεν χρειάζεται κανείς να κάνει τον αυτόκλητο διαμεσολαβητή ή υπερασπιστή.”
(Συνέντευξη Τύπου του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης και Υπουργού Οικονομικών κ. Ευάγγελου Βενιζέλου, για την κατάθεση του Προϋπολογισμού 2012 (18-11-2011), πηγή κειμένου: http://www.minfin.gr/portal/el/resource/contentObject/id/a7e06095-28e1-41e0-97ad-1b2ad859f40b )
του Κωνσταντίνου Εμ. Μίχου
Εν μέσω των σημαντικών εξελίξεων στο πεδίο της οικονομίας, τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης (συμβατικά, αλλά παραδόξως και διαδικτυακά) ελάχιστο χώρο και χρόνο αφιερώνουν το τελευταίο διάστημα στο ζήτημα των εξελίξεων στην Ν.Α. Μεσόγειο.
Κι όμως, το ιδιαίτερο περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί στον άμεσο ανατολικό περίγυρο της χώρας αποτελεί έναν πολύ πιό σημαντικό —και υπό προϋποθέσεις άμεσο- κίνδυνο από τις συζητήσεις που διεξάγονται στις πρωτεύσουες δυτικά της Αθήνας για το ελληνικό οικονομικό πρόβλημα.
Έχει γίνει εδώ και καιρό αντιληπτό, ότι η Ελλάδα έχει δίπλα της μια διαφορετική Τουρκία σε σχέση με αυτήν, στην οποία είχαν προσαρμοστεί τα αντανακλαστικά της ελληνικής διπλωματίας και πολιτικής από το 1974 και εξής. Στα χρόνια, δηλαδή, που η ελληνική διπλωματία θεωρούσε ότι έχει απέναντί της έναν ιδιόρρυθμο γείτονα με επεκτατικές μεν διαθέσεις, που, όμως, στην κρίσιμη στιγμή δεν θα έφτανε να διαταράξει ριζικά την pax americana, της οποίας επεδίωκε να λειτουργεί ως στρατηγικός πυλώνας.
Το κυρίαρχο θέμα των ημερών είναι το δημόσιο χρέος. Απέναντι σε οικονομολόγους που χωρίς ειρμό παραληρούν εκθέτοντας νούμερα υπέρ του δόγματος που πρεσβεύουν, η κοινωνία ανάγκη έχει ανάγκη από τον νομικό λόγο που θα κρίνει δεδομένα, όχι δοξασίες.
Εμφορούμενος από πλήρη δυσπιστία απέναντι στη παρέλαση οικονομολόγων που επιχειρούν να εξηγήσουν τα αίτια της κρίσης του δημόσιου χρέους με όρους που νοηματοδοτούν τα στοιχεία που παρουσιάζουν κατά το δοκούν, ως νομικός θα επιχειρήσω να απαντήσω σε δυο ερωτήματα που έθεσα στον εαυτό μου και επιχείρησα ο ίδιος να βρω την απάντηση: Ποιος είναι ο αρμόδιος κρατικός φορέας για την διαχείριση του δημόσιου χρέους και πως ελέγχεται η διαχείριση του; Η απάντηση που θα δώσω δεν μπορεί παρά να είναι νομική.
Όσον αφορά στο πρώτο ερώτημα, ο κρατικός φορέας που διαχειρίζεται το δημόσιο χρέος είναι ο «Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους» (Ο.Δ.ΔΗ.Χ.) ο οποίος αποτελεί Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, το οποίο ιδρύθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου 2628/6.7.1998 (ΦΕΚ 151 Α’) όπως αναμορφώθηκε με το Ν. 3965 (ΦΕΚ 113/Α/18-5-11). Αυτή την στιγμή το οργανόγραμμά του έχει ως εξής: Πρόεδρος είναι ο κ. Ηλίας Πενταζάτος, Γενικός Γραμματέας Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Οικονομικών, Αντιπρόεδρος ο κ. Παναγιώτης Καρακούσης, Γενικός διευθυντής Θησαυροφυλακίου και προϋπολογισμού του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, και μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ο Ιωάννης Παπαδάκης, Υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, ο Γεώργιος Ζανιάς, Πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνώμων, και ο κ. Πέτρος Χριστοδούλου, ο Γενικός Διευθυντής του Ο.Δ.ΔΗ.Χ.. Πηγή μου είναι η ίδια η ιστοσελίδα το ΟΔ.ΔΗ.Χ. Ανάγνωση του υπολοίπου »
Του Χρήστου Κλειώση (Δικηγόρου Αθηνών)
Έναν Μάη πριν από 548 χρόνια, 15 γενιές πίσω περίπου, οι πρόγονοι μας βίωσαν το αίσθημα της απώλειας της κρατικής υπόστασης. Την Άλωσητης Πόλης. Δεν ήταν μια διαδικασία ραγδαία αλλά αναμενόμενη, αργή και επώδυνη. Το κράτος αυτό της «Ανατολικής Ρωμαικής Αυτοκρατορίας» στην παρηκμασμένη του εκδοχή δεν υπήρξε παρά ένας οργανισμός που δεν μπόρεσε να εξυπηρετήσει τον λαό του. Η δυσπιστία μεταξύ της “ηρωικής φωνής” λαού που προτίμούσε το “Σαρίκι του Σουλτάνου” και της “λογικής φωνής” των εκπροσώπων του κράτους που απεγνωσμένα ζήτησε την στήριξη της “Παπικής Τιάρας”, έφερε την Ρωμιοσύνη σε αντιπαράθεση με τη «Βυζαντινή Αυτοκρατορία». Το κράτος αυτό δεν ήταν για την ρωμιοσύνη απλά ένας συμβιβασμός για να αποτραπεί η διαφαινόμενη υποδούλωση.
Οι Οθωμανοί Τούρκοι που αναθεματίζουμε για την συμφορά που προκάλεσαν στο έθνος δεν ήταν απλά οι τυχεροί της Ιστορίας και οι θεριστές των καρπών της βυζαντινής διαφθοράς. (βλ. ενδεικτικά ήττα Διογένη Ρωμανού και τον ρόλο του Μιχαήλ Ψελλού ως γνήσιου εκπροσώπου των πορφυρογέννητων Ρωμιοκτόνων).
Μετά την άλωση ήρθε το οθωμανικό κράτος να περιλάβει στους κόλπους του το σύνολο των προσώπων με την συνείδηση του Ρωμιού.
Για πολλές γενιές η συνύπαρξη με ένα κράτος εχθρικό προς την συνείδηση των Ρωμιών, με ένα κράτος που έδινε κίνητρα για την αλλαγή της συνείδησης αυτής, έπληξε ακόμη περισσότερο την σχέση του ιστορικού συνόλου των «Ρουμ» με την ιδέα του κράτους, το οποίο ταυτίστηκε με τον δυνάστη, την καταπίεση και την σκλαβιά.. Για άλλη μια φορά η Ρωμιοσύνη εκτός κρατικής υπόστασης.
Μετά ήρθε και η Ελληνική Επανάσταση. Οι Ρωμιοί που βαπτίστηκαν Έλληνες και Ευρωπαίοι, τέθηκαν αργά αλλά σταθερά σε μια διαδικασία συνειδησιακής μετάλλαξης. Οι δυνάμεις αυτής της μετάλλαξης ήταν αφενός η άρνηση της ρωμαίικης παράδοσης ως όρος εισδοχής στην Ευρωπαική Οικογένεια, και αφετέρου η αντίθετη δύναμη της τυπολατρικής εμμονής σε δόγματα που στήριζαν την αυθεντία τους στην παράδοση, χωρίς όμως να διαλέγονται ουσιαστικά με την ουσία της παράδοσης. Η Ρωμιοσύνη ταλαντεύτηκε μεταξύ του Ρωμιοδιώκτη Φαναριώτη και του Χριστιανου Πασά – Κοτζαμπάση. Ο ένας πρότεινε μια νέα αρχή με την τραυματική άρνηση του ρωμέικου παρελθόντος και την σύνδεση με την κλασσική αρχαιότητα ως κοινό τόπο όλων των Ευρωπαίων, ο δεύτερος διατήρησε επιφανειακά την σχέση με την ρωμιοσύνη όχι όμως ως όραμα αλλά ως μέσο εξασφάλισης και διατήρησης της πολιτικής επιρροής επί των Ρωμιών, ως μέσο δηλαδή για να μη σβήσει το τζάκι του.
Γέννημα της εσπερολαγνείας του πρώτου ήταν η γέννηση της γραφειοκρατείας εξ αιτίας κακομεταφρασμένων και βιαίως φυτευμένων στην ελληνική πραγματικότητα θεσμών, γέννημα του τυχοδιωκτισμού του δεύτερου το ρουσφέτι.
Σε αυτό το δίπολο Φαναριώτη – Κοτζαμπάση βλέπω να κινείται κάθε ιστορική επιλογή του κράτους μας μέχρι της μέρες μας: Από το ανομιμοποίητο στις συνειδήσεις των Ελλήνων «Ανήκουμε εις της δύση» έως το ανειλικρινές και άκρως δημαγωγικής στόχευσης «η Ελλάς Ανήκει στους Έλληνες», από την μεθοδευμένη δυτικοποίηση των πάντων έως την στοχευμένη στο θυμικό των Ρωμιών δημαγωγία, πάντα οι Ρωμηοί υπήρξαμε αντικείμενα της ιστορίας, όχι υποκείμενα. Και ή αιτία ήταν μία: Τα κράτη στα οποία η ρωμιοσύνη στεγάστηκε ήταν πολιτισμικώς ξένα προς αυτή. Το πολιτισμικό σύνολο των Ρωμηών δεν ανέπτυξε βούληση να αποκτήσει δικό του κράτος, βασισμένο στις δικές του αρχές αλλά είχε ανάγκη από μια έξωθεν αυθεντία, μια κηδεμονία, είτε «ευρωπαϊκή» είτε «κοτζαμπάσικη».
Το ίδιο δίπολο αισθάνομαι να δηλώνει την παρουσία του και στην εποχή του Μνημονίου, όπου το όραμα των απογόνων των Φαναριωτών για μια Ελλάδα εκσυγχρονισμένη και πλήρως συνειδησειακά μεταλλαγμένη σε δυτική αποικία, να έρχεται σε αντίθεση με το κοτζαμπάσικο συμφέρον για έλεγχο των μαζών των Ρωμιών. Η βούληση της Ρωμηοσύνης όπως εκφράστηκε αυθεντικά από το κίνημα της 3ης Σεπτεμβρίου από τον στρατηγό Μακρυγιάννη δεν φαίνεται ακόμα να έχει διαμορφωθεί σε πολιτικό αίτημα. Η ρωμηοσύνη είναι ακόμα ένοικος σε ξένο πολιτικό οίκημα.
Ας ευχηθούμε να αποκτήσει κάποτε την συνείδηση και την βούληση να αυτονομηθεί από το δίπολο που κατακερματίζει την ύπαρξή της και να βρει την δική της φλούδα γης.
“…Δική της είναι μια φλούδα γης, μα εσύ Χριστέ μου την οδηγείς, για να γλυτώσει αυτή τη φλούδα απ’ το τσακάλι και την αρκούδα …”
Μια ρωμέικη πολιτική πρόταση για την οικονομική κρίση
(και όμως υπάρχει…)
Μετά το οικονομικό ολοκαύτωμα και την λεηλασία των ελληνικών οικονομικών συμφερόντων από εγχώριους και αλλοδαπούς ξενιστές του προϋπολογισμού, οι Έλληνες στέκονται άφωνοι μπροστά σε κολοσσιαίου μεγέθους χρέη, τα οποία πλέον παύουν να έχουν οικονομική διάσταση. «Όταν χρωστάς δεν είσαι ελεύθερος» μας ανακοίνωσε πρόσφατα ο κ. Παπακωνσταντίνου. Παραδοχή μιας ήττας, ιστορικής πια σημασίας. Έλληνα, δεν είσαι ελεύθερος να καθορίζεις την πορεία σου. Άλλοι θα καθορίζουν την μοίρα σου. Έχεις γρόσια; Έχεις γλώσσα. Αλλιώς στα δόντια του ΔΝΤ.
Ήσουν όμως πιο πριν ελεύθερος Έλληνα; Δεν νομίζω. Η κηδεμονία της φαύλης πολιτικής σπείρας που λεηλάτησε επί δεκαετίες με λογιστικά και νομικά τεχνάσματα τον δημόσιο πλούτο των ταμείων και όχι μόνο, σήμερα φαίνεται να αντικαθίσταται από την κηδεμονία των τεχνοκρατών του ΔΝΤ. Και οι δυο περιπτώσεις κηδεμονίας, η απερχόμενη και η επερχόμενη έχουν ένα κοινό: Την απουσία λογοδοσίας στο λαό. Την απουσία ακριβής ενημέρωσής του για τα οικονομικά μεγέθη (δεν ξέρει αυτός…). Την φιλοσοφία της ανάθεσης στους «ειδικούς». Την πολιτική αποχαύνωσή του. Αυτή ακριβώς είναι η βαρβαρότητα που μας αντιδιαστέλλει από τους Έλληνες και Ρωμηούς πρόγονούς μας. Και αυτό γιατί η δική τους πολιτική στάση, αντιδιαστελλόμενη από την μίζερη δική μας, θα ξεκινούσε με ένα αίτημα, που είναι ίσως κρυμμένο ακόμα στο πολιτισμικό μας γονιδίωμα και μας γαργαλάει την γλώσσα καμιά φορά όταν ψελίζουμε που «πήγαν τα λεφτά», αλλά ποτέ δεν τολμά να βγει και να αποτελέσει μια άρτια πολιτική πρόταση: Πρόκειται για το αίτημα για διαρκή και διάχυτο έλεγχο της εξουσίας από τον πολίτη. Ναι, αυτό θα ζητούσαν αυτοί αν ήταν σήμερα εδώ. Εκεί λοιπόν πάσχουμε και είμαστε λειψοί, δεν έχουμε το ηθικό σθένος να ελέγξουμε τους άρχοντές μας. Δεν έχουμε τα κουράγια να δημιουργήσουμε διαδικασίες και θεσμούς για να υπερασπιστούμε το δημόσιο συμφέρον, αλλά και το μέλλον των επόμενων γενεών ελλήνων. Και είμαστε υπόλογοι για αυτό.
Ποια είναι λοιπόν η πολιτική πρόταση που πηγάζει από τις αρχές της παράδοσης και του εθνικού μας μύθου; Η διαρκής και διάχυτη λογοδοσία των αρχόντων από κάθε πολίτη, νομικώς κατοχυρωμένη, με ειδικότερη έκφραση αυτής την δημοσιονομική λαϊκή αγωγή, η οποία θεωρώ ότι συνιστά και τον ακρογωνιαίο λίθο για την ανάσταση της Ελληνικής (ρωμέικης) πολιτικής σκέψης. Για κάθε δημόσιο ευρώ που ξοδεύεται, πρέπει να υπάρχει πραγματική και όχι πλασματική έγκριση από τον πολίτη, καθώς και δυνατότητα αμφισβήτησης και καταλογισμού σε περίπτωση κακής διαχείρισης στους άρχοντες. Τότε μόνο θα υπάρχει ισονομία και ισοπολιτεία.
Τόσο ο Ηράκλειτος που ισχυρίστηκε ότι οι πολίτες πρέπει να αγωνίζονται για τους νόμους της πόλης όπως για τα τείχη της, (μάχεσθαι χρὴ τὸν δῆμον ὑπὲρ τοῦ νόμου ὅκωσπερ τείχεος), όσο και η φιλοσοφία του πολίτη οπλίτη πάνω στην οποία στηρίχθηκε το μεγαλείο της κλασσικής Αθήνας, το κοινοτικό πνεύμα που ανέθρεψε τους βυζαντινούς Ακρίτες και συντήρησε την Ρωμηοσύνη στα δύσκολα χρόνια της τουρκοκρατίας, και τέλος η επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου, συνδέονται σταθερά με ένα διαχρονικό πολιτισμικό νήμα. Τον ασίγαστο πόθο των Ελληνων ρωμηών «να κυβερνιέται η Πατρίδα μας με αρχές και νόμους κι όχι με το έτσι θέλω!» όπως είχε πει ο αγράμματος Ρωμηός στρατηγός Μακρυγιάννης. Αυτού ακριβώς του νήματος οφείλουμε να συνεχίσουμε να ξεδιπλωνουμε το μίτο.
Δεν χρειάζεται λοιπόν να εισάγουμε πολιτική σκέψη και ιδέες για να καλυφθεί το έλλειμμα πολιτικών προτάσεων και λύσεων ενόψει της οικονομικής μας κρίσης. Η παράδοση και ο πολιτισμός μας μπορούν να μας εμπνεύσουν με πολιτικές άμεσα εφαρμόσιμες αρκεί να αφουγκραστούμε λίγο την δική μας ψυχή, αρκεί να κάνουμε το γνώθι σαυτον πυξίδα μας. Η συνειδητοποίηση όχι μόνο της ευθύνης μας αλλά και της αρμοδιότητάς μας να εμπλακούμε στα κοινά και να διεκδικήσουμε όχι ως πολιτικοί αλλά ως πολίτες είναι μια ώριμη πολιτική πρόταση ικανή να εμπνεύσει θεσμικές μεταρρυθμίσεις. Ήρθε η ώρα να αναβαπτιστεί η πολιτική μας φιλοσοφία στη πηγή των αρχών που καθόρισαν το «ομοηθές» του ελληνικού έθνους. Οφείλουμε να αντικαταστήσουμε μέσα μας τον γραικό επαίτη με τον έλληνα πολίτη. Να αναδείξουμε το αξίωμα του πολίτη που θα νοιαστεί για όλα όσα συμβαίνουν στην γειτονιά, την πόλη και την χώρα του, αλλά και σε όλο τον κόσμο. Αυτού που θα κάθε μέρα επαναλαμβάνει στον εαυτό του: «Να αγαπάς την ευθύνη. Να λες: Εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γης. Άμα δε σωθεί, εγώ θα φταίω».
Και για να μην θεωρητικολογώ μόνο, θα καταστήσω σαφές ποια είναι η πολιτική πρόταση: Να απαιτήσουμε να μας αιτιολογήσουν οι πολιτικοί μας πως δημιουργήθηκε κάθε ευρώ χρέους που μας καλούν να πληρώσουμε, διαφορετικά να προβούμε σε καθολική άρνηση πληρωμής των φόρων, πράγμα όχι τόσο δύσκολο για αρκετούς από εμάς (ουκ αν λάβεις παρά του μη έχοντος), και δεν εννοώ φυσικά τους έλληνες καταθέτες στην Ελβετία…
Δεν έχουμε πια την πολυτέλεια να δεχόμαστε ως χρέος ότι μας αναγγέλουν οι πολιτικοί μας χωρίς διαμαρτυρία. Πρέπει να δούμε τον λογαριασμό πριν τον πληρώσουμε, αν όντως πρέπει να τον πληρώσουμε εμείς …
“Αξιοποίηση των τεχνολογιών διαδικτύου και εφαρμογή των διατάξεων του εργατικού δικαίου στις σχέσεις εξαρτημένης εργασίας μεταξύ δικηγόρων”.
Η γραφειοκρατεία, η αναμονή σε ατελείωτες ουρές και η συλλογή εγγράφων από περισσότερες διαφορετικές μεταξύ τους υπηρεσίες είναι μια πραγματικότητα με την οποία ο δικηγόρος έχει μάθει από δεκαετίες να ζει. Ο τρόπος με τον οποίον αντιμετωπίζει αυτή την παράνοια της γραφειοκρατείας είναι να μετακυλίσει την ταλαιπωρία της γραφειοκρατείας στους ασκούμενους ή τους νεαρούς συνεργάτες τους. Με αυτό τον τρόπο όχι μόνο δεν λύνεται το πρόβλημα αλλά δημιούργείται ένα επιπλέον στη θέση του: η εκμετάλλευση του ασκούμενου ή του νέου δικηγόρου που χάνει την προοπτική και την αυτοπεποίθηση να γίνει κάποτε ανεξάρτητος επαγγελματίας αλλά συνηθίζει τον εαυτό του ως διεκπεραιωτή των υποθέσεων του μεγαλύτερου “συνεργάτη” του.
Ι) Η αξιοποίηση των τεχνολογιών διαδικτύου
Η εποχή μας όμως δίνει νέες προοπτικές στην αντιμετώπιση της προαναφερθείσας παθογένειας. Και οι νέες προοπτικές προέρχονται από τον χώρο των νέων τεχνολογιών. Είναι αλήθεια ότι κατά καιρούς, ιδίως σε προεκλογικές περιόδους, ακούγονται διάφορα συνθήματα ή και προτάσεις για την ηλεκτρονική υποβολή δικογράφων. Με την παρούσα όμως θα προσπαθήσω να επεκτείνω την προτεινόμενη αξιοποίηση των νέων τεχνολογιων και σε άλλους τομείς τη δικηγορίας ώστε να καταστεί εφικτή μια πιο συνολική θεωρηση των προοπτικών που υπάρχουν. Συγκεκριμένα υπάρχουν τρεις άξονες στους οποίους συνίσταται η παρούσα πρόταση:
1) Πρώτος Άξονας: Η ηλεκτρονική διεκπεραίωση της καταθεσης δικογράφων ενώπιον δικαστικών και διοικητικών αρχών.
Ο πρώτος άξονας της παρούσας πρότασης συνίσταται στην δημιουργία υποδομων (νομοθετική πρόβλεψη, τεχνική υποστήριξη και χρηματοδότηση) οι οποίες θα επιτρέπουν να γίνονται μέσω του διαδικτύου οι ακόλουθες ενέργειες :
α) ηλεκτρονική υποβολή εισαγωγικού δικογράφου αλλα και λοιπών δικογράφων όπως οι προτάσεις καθώς των σαρωμένων σχετικών που ενδεχομένως να επικαλούμαστε.
β) ηλεκτρονική πληρωμή παραστάσεων και λοιπών εξόδων κατάθεσης
γ) επιλογή ημερομηνίας δικασίμου
δ) παρακολούθηση της πορείας της υπόθεσης έως την δικάσιμο
ε) δυνατότητα ηλεκτρονικης υποβολής αιτημάτων σχετικά με την υπόθεση (π.χ. προτίμηση)
Όσον αφορά τον τρόπο προτεινόμενης υλοποίησης των παραπάνω διαδικασιών δεν θα χρειαστει κατά την γνώμη μου να ανακαλυφθεί ο τροχός. Η Γενική Γραμματεία Πληροφορίακών Συστημάτων του Υπουργείου Οικονομικών, η οποία διαχειρίζεται ήδη πολύ πιο πολύπλοκες και πολυάριθμες υποθέσεις διεκπεραίωσης φορολογικών υποθέσεων μπορεί να με ταφερει την τεχνογνωσία της στο υπουργείο δικαιοσύνης ώστε όπως ο λογιστής έχει με τον κωδικό του πρόσβαση στις δηλώσεις των πελατών του , να έχει και ο δικηγόρος με τον δικό του κωδικό πρόσβαση στις υποθέσεις των δικών του πελατων.
2) Δεύτερος Άξονας: Η ηλεκτρονική λήψη πιστοποιητικών από γραμματείες δικαστηρίων υποθηκοφυλακεία και κτηματολογικά γραφεία.
Πολλές φορές η διεκπεραίωση μιας υπόθεσης περιλαμβάνει και την λήψη πιστοποιητικών από διάφορες γραμματείες (περί λύσεως εταιριων, περί μη εκδόσεως άλλης διαθήκης, περί τελεσιδικίας κλπ). Πρόκειται για πιστοποιητικά που αφορούν σε ένα γεγονός νομικό ή μια δικονομική κατάσταση.Αυτά ακριβως τα δικαιολογητικά θα μπορούσαν να εκδίδονται μηχανογραφικά και εξ αποστάσεως μεσω του διαδικτύου.
Ουσιαστικά αυτό που προτείνεται είναι η αντικατάσταση του ελέγχου που κάνει ο υπάλληλος σε ένα χειρογραφο βιβλίο ή μια βάση δεδομένων προκειμένου να διαπιστώσει αν συντρέχουν οι όροι έκδοσης ενός πιστοποιητίκού, με μια ηλεκτρονική διαδικασία: με ένα ερώτημα (query) σε μια βάση δεδομένων, το οποίο μέσα σε δευτερόλεπτα θα συλλέγει από την βάση δεδομένων τα στοιχεία που είνα απαραίτητα για την σύνταξη και την έκδοση του πιστοποιητικού. Για να γίνει πιο κατανοητός ο τρόπος λειτουργίας θα παραθέσω ως παράδειγμα το σύστημα σύνταξης κτηματολλογικών φύλλων: Όταν ο χρήστης πληκτρολογεί τον Κ.Α.Ε.Κ. ,τότε το σύστημα συλλέγει άπό την βάση δεδομένων όλα τα απαραίτητα στοιχεία ώστε να συντάξει ένα κτηματολογικό φύλλο μέσα σε δευτερόλεπτα, ενώ το φύλλο αυτό δεν υπήρχε προηγουμένως.
Ίσως σε μια πρώτη ανάγνωση να φαίνεται επίφοβο να υλοποιηθεί μια τέτοια πρόταση, δεδομένων ίσως των κινδύνων νόθευσης και πλαστογραφίας πιστοποιητικων. Όμως και αυτό μπορεί να αποφευφευχθεί αν υπάρχει ένας μοναδικός κωδικός αυθεντικοποίησης τον οποίον θα τον φέρει επάνω του το έγγραφο και θα μπορεί να γίνει επίκληση αυτού ώστε να επιβεβαιωθεί αν το πιστοποιητικό είναι πλαστό ή όχι . Αλλωστε και με το υπάρχον σύστημα υπάρχουν οι ίδιες ακριβώς δυνατότητες δημιουργίας πλαστών πιστοποιητικων αν τεθεί πλαστός αριθμός πρωτοκόλλου.
Τέλος ώς προς την χρέωση, εννοείται ότι θα μπορεί και αυτή να γίνεται ηλεκτρονικά.
3) Τρίτος Άξονας: Ο ηλεκτρονικός έλεγχος σε αρχεία
Η εργασία του δικηγόρου περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και προπαρασκευαστικές ενέργειες οι οποίες συνίστανται σε έλεγχο κάποιων (ελευθέρως προσβάσιμων από δικηγόρους) δημόσιων αρχείων, όπως τα κτηματολογικά βιβλία ή τα βιβλία μερίδων στα υποθηκοφυλάκεια, τα βιβλια εταιριών, τα βιβλία σημάτων, κ.α. Αυτός ακριβώς ό έλεγχος, δεδομενου μάλιστα ότι τα αρχεία αυτά υπάρχουν και σε ηλεκτρονική μορφή, θα μπορούσε καλλιστα να γίνει και μέσω του διαδικτύου, πάλι με την χρήση ειδικού κωδικού που θα παρέχεται στον δικηγόρο. Η χρέωση θα μπορούσε να γίνει και ανάλογα του χρόνου που αφιερώνεται στον κάθε έλεγχο με την μέθοδο της χρονοχρέωσης, και της ηλεκτρονικής αγοράς χρόνου πρόσβασης στο αρχείο.
ΙΙ) Eφαρμογή των διατάξεων του εργατικού δικαίου στις σχέσεις εξαρτημένης εργασίας μεταξύ δικηγόρων
Κώδικας περί δικηγόρων άρθρο 6 παρ.2:
“2. Επί της εννόμου σχέσεως της συνδεούσης τον ασκούμενον μετά του ασκούντος δικηγόρου δεν έχουν εφαρμογήν αι διατάξεις του εργατικού δικαίου”
Η παραπάνω διάταξη συνιστά την πηγή της κακοδαιμονίας όχι μόνο των ασκούμενων αλλά και των “συνεργατών’ των δικηγορικων γραφείων. Δεν είναι λαικισμός να ειπωθεί ότι το υφιστάμενο καθεστώς απουσίας ελέγχου των όρων εργασίας έχει αφήσει απροστάτευτη την μεγάλη πλειοψηφία των αποφοίτων νομικής που είτε ως ασκούμενοι στην αρχή είτε ώς συνεργάτες στην συνέχεια υπομένουν ένα αόριστο έως νεφελώδες νομικό καθεστώς σχετικά με την εργασία τους. Και ακόμη χειρότερα, δεν είναι σίγουρο ότι τουλάχιστον μέσω της ταλαιπωρίας αυτής θα αποκτηθεί μια επαγγελματική πείρα η οποία στην συνέχεια θα τους επιτρέψει να ανεξαρτητοποιηθούν οικονομικά ώστε να επιτύχουν οικονομικές απολαβές που θα τους εξασφαλίσουν ένα βιοτικό επίπεδο ανάλογο των σπουδών του.
Για αυτό τον λόγο χρειάζεται να οργανωθεί μια πολιτική εποπτείας της εργασίας στο χώρο αυτό. Αφ’ ης στιγμής δεν έχουν διαμορφωθεί θεσμοί δικηγόρων εργοδοτών και δικηγόρων εργαζομένων ώστε να ρυθμίσουν οι ίδιοι τις σχέσεις τους, πρέπει το ίδιο το κράτος να επέμβει και να ρυθμίζει τους όρους και την εποτεία των όρων αυτών.
Διαφορετικά, ένα σημαντικό επιστημονικό προσωπικό που μπορεί να προσφέρει πολλά με τις γνώσεις του χαραμίζεται σε διεκπεραιωτικές εργασίες, γιατί ούτε απολαβές ούτε επαγγελματική πείρα του παρέχεται ωστε να μπορέσει ν εξελιχθεί και βοηθήσει στην βελτίωση και την εξέλιξη των θεσμών της χώρας.
Με δυο λέξεις αντί για δικηγόρους- νομικούς που μπορούν να συνεισφέρουν πολλά στην ορθή λειτουργία και εξέλιξη των θεσμών παράγουμε δικηγόρους-διεκπεραιωτές οι οποίοι στερημένοι από την δυνατότητα επαγγελματικής και προσωπικής εξέλιξης διαιωνίζουν την στασιμότητα στους θεσμούς και στην κοινωνία.
Για αυτό τον λόγο είναι ανάγκη να υπάρξει ένα σαφώς καθορισμένο πλαίσιο όρων παροχής εργασίας από δικηγόρο σε δικηγόρο, είτε πρόκειται για ασκούμενο είτε πρόκειται συνεργάτη, καθώς και μέσα πειθαρχικού εξαναγκασμού σε αυτούς τους όρους. Ίσως να ήταν σκόπιμο να υπάρχει ειδική υπηρεσία στην επιθεώρηση εργασίας. Ας δούμε άλλωστε την οικονομική πραγματικότητα: Αφού εργάζονται ως μισθωτοί ας αμοίβονται και ας προστατεύονται ως μισθωτοί. Είναι βλαβερό για την ίδια την κοινωνία να χρησιμοποιούνται κάποιοι νέοι επιστήμονες ως κλητήρες ή ως υπάλληλοι γραφείου μόνο και μόνο επείδή είναι πιο φθηνοί μιας και δεν προστατεύονται από τις διατάξεις του εργατικού δικαίου.
ΙΙΙ) Αντί επιλόγου
Οι δυο παραπάνω προτάσεις ίσως εξωτερικά να φαίνονται ασύνδετες. Όμως σκοπίμως παρατίθενται στο ίδιο κείμενο. Πίσω από την κοινή παράθεση αυτών των φαινομενικά άσχετων προτάσεων υπάρχει η ίδια ιδέα:
Ο πλουτισμός πρέπει να προέρχεται από την εκμετάλλευση της τεχνολογίας και όχι των ανθρώπων.
Σίγουρα δεν υπόσχομαι ότι ότι με τις παραπάνω προτάσεις όλοι οι δικηγόροι ξαφνικά θα πλουτίσουν ή ότι θα εξαφανισθεί η εκμετάλλευση των ασκουμένων. Όμως, αν βελτιωθούν οι υποδομές όπως προτείνω με την πρώτη πρόταση θα υπάρχει σημαντικότερο περιθώριο κέρδους το οποίο θα μπορεί να καλύψει την αύξηση του κόστους εργασίας των ασκούμενων και των συνεργατών, το οποίο θα έχει ως συνέπεια η δεύτερη πρόταση. Άλλωστε, η αύξηση του περιθώριου κέρδους την οποία επικαλούμαι δεν είναι τόσο ανέφικτη αν σκεφτεί κανείς ότι στον ίδιο χρονο θα μπορούν να περαιώνονται περισσότερες υποθέσεις. Μόνο και μόνο το γεγονός ότι οι υπηρεσίες είναι προσβάσιμες μόνο 4 με 5 ώρες για πέντε ημέρες την εβδομάδα, ενω από το διαδίκτυο η πρόσβαση θα είναι 24ωρη 7ημέρες την εβδομάδα, είναι ενδεικτικη για να καταλάβει κανείς τον ρυθμό της επιτάχυνσης που θα επιτευχθεί.
Επιπλέον, αφού ο χρονος δεν θα καταναλώνεται σε διεκπεραιωτικές εργασίες, ο ασκούμενος και ο συνεργάτης, στους οποίους πέφτει τώρα το βάρος των διεκπεραιωτικών – εξωτερικών εργασιών, θα μπορεί να ενασχολείται περισσότερο με την νομική πλευρά της υπόθεσης και να εξελίσσεται ως νομικός και ως επαγγελματίας, ενώ παράλληλα θα παρέχει στον εργοδότη του μια περισσότερο νομική υπηρεσία.
Πέραν αυτού όμως υπάρχει και η καθαρά ανθρώπινη διάσταση: Αν χρειάζεται λιγότερος χρόνος για εξωτερικες και διεκπεραιωτικές εργασίες, θα περισσεύει περισσότερος ελεύθερος χρόνος. Είναι περιτό να αναφερθεί πόσο λίγο ελεύθερο χρόνο έχουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες δικηγόροι.
(ευχαριστώ τον Νίκο και την Μαρία για τις παρατηρήσεις τους)
Του Χρήστου Κλειώση.
Ταραχές. Εξέγερση. Ονειρα. Κοινωνική έκρηξη. Αυτές και άλλες παρόμοιες λέξεις μας έδωσαν το στίγμα της πολιτικής ρευστότητας στο οποίο έχουμε πλέον εισέλθει. Λείπει όμως η μόνη λέξη που θα μπορούσε να μετατρέψει την αγανάκτηση σε κίνημα: Η ΠΡΟΤΑΣΗ.
Εχει καθιερωθεί πλεον σαν πολιτισμική σταθερα, ο διαχωρισμός πολιτικής πρότασης και πολιτικής δράσης. Έτσι μπορούμε να έχουμε ολόκληρες πολιτικές παρατάξεις, πολιτικούς ομίλους, πολιτικές τάσεις χωρίς πρόταση.
Ο παραπάνω διαχωρισμός γίνεται αντιληπτός και στο καταγγελτικό λόγο των τελευταίων ημερών: Ενώ τόσες φωνές ευαγγελίζονται πολιτική δράση διαφόρων μορφών (κινητοποιησεις, απεργίες, διαμαρτυρίες, κλείσιμο δρόμων, διεξαγωγή εκλογών) δεν προτείνονται με υπεύθυνο τρόπο λύσεις. Αλλά και αν πάμε ένα βήμα πιο πρίν, δεν καθορίζεται με ακρίβεια σε τι συνίσταται το κάθε πρόβλημα, αρκεί μια αόριστη αναφοράς της εκάστοτε παθογένειας. Αντί αιτημάτων υπάρχει μια συνθηματολογία που δεν μπορεί να εκφραστεί σε συγκεκριμένη πολιτική. Τι παει να πει “αγωνίζομαι για τα όνειρά μου”; Ποια όνειρα; Πως φτιάχνεις πολιτική από ονειρόσκονή; Σαν στίχος θα ακουγόταν ωραίο, σαν νομοσχέδιο όμως θα ήταν γελοίο.
Παρατηρώντας την ιστορία των κοινωνιών περασμένων αιώνων, μπορεί να διαπιστώσει κανείς την ύπαρξη μιας πολιτισμικής σταθεράς, μιας κατάστασης που μπορεί να ποικίλει στο περιεχόμενο αλλά παίζει τον ίδιο ρόλο πάντα: αναφέρομαι στην ύπαρξη ενός ηθικού υποβάθρου που επέτρεπε ή υποδείκνυε (αναλόγως πως το βλέπει κανείς) σε κάθε ένα μέλος της κοινωνίας να βρεί έναν στόχο-σκοπό ζωής τoν οποίο, αν τον υπηρετούσε συνειδητά και με συνέπεια θα κατάφερνε να κερδίσει μια αίσθηση αναγνώρισης από τους συνανθρώπους του, ικανοποιώντας την ανάγκη να γίνει αποδεκτός από το ευρύτερο συνολό του, και να τιμηθεί από αυτό.
LAWYERSVOICE
Θεόδωρος Ορέστης Σκαπινάκης
Αριστοτέλης Κατράνης
Νίκος Παπαγεώργης
Χρήστος Κλειώσης
Αλέξανδρος Ντάσκας
Χρήστος Φασλής
dikaiopolis07
